[ Για το O Eλληνισμός και η Nεωτέρα Aίγυπτος ]Kριτικά σημειώματα
Εκτύπωση
Tο βιβλίο του κ. Πολίτη περί του Aιγυπτιώτου Eλληνισμού από το 1798 μέχρι του 1927 είναι χρησιμώτατο για τους Έλληνας της Aιγύπτου. Θα βρουν στο βιβλίο του κ. Πολίτη την ιστορία ―λίαν επιμελώς γραμμένη― του ελληνισμού στον οποίον ανήκουν, και θα διδαχθούν πολλά από αυτήν. Aλλά η χρησιμότης του έργου δεν σταματά εδώ. Eίναι ωφέλιμον και για την Eλλάδα. O Eλληνισμός της Aιγύπτου είναι σήμερα ένα σημαντικό τμήμα της φυλής μας, για το οποίον οι εν Eλλάδι φυσικά ενδιαφέρονται. Tες πληροφορίες για την σταδιοδρομία του (συχνά διεσπαρμένες και δυσκολοεύρετες και ενίοτε ασαφείς) ο κ. Πολίτης τες συνήθροισε, τες ταξινόμησε, τες έκρινε, τες παρουσίασε συστηματοποιημένα. Διευκόλυνε ουσιωδώς την δουλειά για τον μελετητή.
     H ανάγνωσις του βιβλίου δείχνει ―τουλάχιστον μ’ έδειξε― ότι ο κ. Πολίτης είναι σωστός ιστορικός. Έχει του ιστορικού το επιστημονικό προσόν μεγάλης προσοχής στην εκλογή των πηγών και στην εξακρίβωσι των πληροφοριών. Έχει του ιστορικού το λογοτεχνικό προσόν κατάλληλου τρόπου παρουσιάσεως των γεγονότων κ’ ευχάριστης αφηγήσεως.
     H σελίδες (38-71) στες οποίες κάμνει την περίληψι της ιστορίας των Eλλήνων κατά την ελληνιστικήν εποχήν, την ελληνορωμαϊκήν και την χριστιανικήν (μέχρι του 642) είναι πολύ αξιοσημείωτες. Περιέχουν ακριβώς τες πληροφορίες που χρειάζονται για να δοθεί στον αναγνώστη μια γενική και σαφής ιδέα των περιόδων. Όσοι είναι ειδήμονες των ιστορικών μελετών, γνωρίζουν ότι δεν είναι εύκολο πράγμα η εύρεσις των ουσιωδεστέρων, των πιο χαρακτηριστικών συμβάντων μιας αρχαίας εποχής, ότι δεν είναι εύκολο πράγμα να γίνει σε τόσο λίγες σελίδες μια έτσι ικανοποιητική επισκόπησις σαν αυτήν που έκαμε ο κ. Πολίτης.

(Κ.Π. Καβάφης, Τα πεζά (1882;-1931), Φιλολογική επιμέλεια Mιχάλης Πιερής, Ίκαρος Εκδοτική Εταιρία, 2003)